Management by Squares

De titel van dit blog heb ik  niet zelf verzonnen. Ik heb hem gepikt van een Nijenrode-professor. Hij vertelde me dat een MBA vooral een “Management by Squares” is. Bijna in elk managementboek duiken ze op: de vierkantjes met twee (dichotome) variabelen. Van de SWOT tot het situationeel leidinggeven, allemaal zijn het theorieën gebaseerd op een erg vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid.

En toch helpen de vierkantjes, de matrices, de “squares” en de “boxes” soms om een complexe wereld begrijpelijk te maken. Ze helpen om grip te krijgen op de glibberige realiteit. En dat is natuurlijk waar het bij management om gaat.

Maar de vierkantjes vind je ook te pas en te onpas in de zelfhulp en populair-psychologische boeken. Ik heb ze gevonden in pedagogische werken, coachings- en trainingshandboeken en zelfs in militaire literatuur.

Inmiddels heb ik een flinke verzameling bijeengebracht van meer dan vijftig vierkantjes. Die zal ik een voor een op dit blog plaatsen. Maar ik wil meer dan alleen een opsomming. Er valt meer te zeggen over de dwangmatige neiging om de werkelijkheid in stukken te hakken. En er is wat te zeggen over de wetenschappelijke waarde van de vierkantjes in het algemeen en van sommige in het bijzonder. Ook valt het op dat er een soort onderliggende thematiek te vinden is bij veel “squares”. Daarom zal ik ook een beschouwing opnemen over de wetenschappelijkheid van de op twee variabelen gebaseerde en over het algemeen ongefundeerde theorieën.

Tenslotte zal ik besluiten met een handleiding voor het maken van vierkantjes. Met een vierkant in de hand kan je vervolgens een managementbestseller schrijven, of een zelfhulpboek of zelfs een artikel voor een glossy.